‘‘Nooit geweten dat hier een speeltuin lag joh!’’

‘‘Op 7 november 2009 vindt Leiden in Dialoog voor de eerste keer plaats.’’ Via vrijwilligersvacaturebank iDoe vragen de organisatoren wie mee wil werken met het schrijven van stukjes voor de site en eventueel een krantje. Schrijven vind ik leuk, dus ik meld me aan. Met Annemiek en Jan bespreek ik hoe een verslaggever zo goed mogelijk de sfeer op de lezer overbrengt. Ik besluit mee te doen aan een van de dialoogtafels, hoe kun je nu beter vertellen dan uit eigen ervaring?
 
Door Sabine Mira Ferrer
 
Door een onopvallend poortje fiets ik de binnenplaats op. Tot mijn verbazing ligt er achter de huizenrij op de Ten Katestraat een grote speeltuin. Voor ik Peutercentrum De Mengelmoes binnenstap voel ik me een tikkeltje zenuwachtig; wat kan ik verwachten? Drie vrouwen schudden me hartelijk de hand en al snel ben ik niet meer nerveus. Ik neem plaats aan de dialoogtafel in de verwamde keuken, onze dranken dampen en er is ook gebak. Een beetje verregend komt er nog een vijfde deelnemer binnen, een man die niet snel opgeeft, ‘‘nooit geweten dat hier een speeltuin lag joh!’’
 
Thuis heb ik me al ingelezen. De dialoog bestaat uit vier onderdelen; kennismaking, ervaringen delen, dromen en doen. Ook weet ik wat het thema is; ‘Buur, Vriend, Leidenaar (m/v)’. De afgelopen week probeerde ik alvast te bedenken wat ik daar over kon zeggen aan de dialoogtafel, maar ik weet het eigenlijk niet…
 
Gelukkig is de gespreksleidster goed voorbereid, ze wil een spel spelen om het ijs te breken. ‘‘Raad van degene die naast je zit wat zijn hobby of sport is en welk vakantieland bij diegene past.’’ Gelijk schiet ik in de lach en kijk mijn buurvrouw aan. Wat voor kleren heeft ze aan? Het is al november en nog steeds heeft ze een gebruind gezicht. Zou ze veel op reis gaan, een boot hebben? Aha wandelschoenen. Op vooronderstellingen gokken we soms met succes, dan weer zitten we er helemaal naast. We worden het eens dat je er door met elkaar te praten, beter achter komt hoe iemand is.
 
De dialoog start daarna. Ik voel me op mijn gemak en de rest blijkbaar ook, er is openheid. De behoefte aan sociaal contact is bij iedereen wel een reden om mee te doen aan het gesprek. Een van de deelnemers vergelijkt een wijk met een kloppend hart, de een is deel van de aorta, de ander een hartklep. Door elkaar te leren kennen en samen te werken wordt zo’n hart sterker. De uitspraak ‘bekend maakt bemind’ valt ook en ‘het zit ‘m in de kleine dingen’; een boodschap voor iemand meenemen, een kopje koffie doen.
 
Toch sluipen er in onze verhalen ook wat moeilijke dingen in, terwijl we het eigenlijk over de positieve dingen zouden gaan hebben. Niet altijd zoek je als buren contact met elkaar. En wil je iemand gewoon graag helpen of doe je soms ook iets uit sociale plicht? Zijn het vaak dezelfde mensen die het initiatief nemen om leuke activiteiten te organiseren? Een van de deelnemers vertelt dat de opkomst bij haar cursussen niet zo heel hoog is, maar wanneer mensen eenmaal meedoen zijn ze helemaal enthousiast. Waarom gaat aan sommige activiteiten een hoge drempel vooraf?
 
Dan zegt de vrouw rechts van mij iets heel treffends. ‘‘We moeten ook niet ontkennen dat sommige problemen bestaan. Het is meer een kwestie van hoe je ermee omgaat.’’ Iemand op straat maakte haar deze zomer ietwat agressief duidelijk dat ze aan de kant moest. In plaats van boos terug te reageren zei ze vriendelijk: ‘‘Oh natuurlijk mevrouw, wij schuiven wel een stukje op, dan kunt u er ook bij.’’ Het resultaat was dat de mevrouw ontdooide, de grimmige sfeer verdween en het gezelliger werd.
 
In de derde ronde dromen we. Hoe heerlijk zou het zijn als Leiden een warmer klimaat had, zodat we net als in zuidelijke landen meer buiten kunnen leven? Geen vies weer dat je tegenhoud eropuit te trekken, lekker op straat barbecuen. In de ideale wereld zou iedereen initiatief tonen om leuke activiteiten te organiseren, duidelijk met elkaar communiceren, aandacht besteden aan de manier waarop iets gezegd wordt. Ook mag iedereen die hier woont Leidenaar zijn, niet alleen ik (die zogenaamd alles goed doet) versus ‘de ander’ (die de veroorzaker zou zijn van alle problemen). ‘Wij’ zijn Leidenaren maar daarin wel divers, we hebben andere achtergronden en verschillend werk. Daarom is het belangrijk om je roots en achtergronden te koesteren en ook te kijken naar wat ons verbindt.
 
Er blijft wel een vraag over; hoe bereik je zo’n wereld? Daar is ronde vier goed voor. We vertellen welk klein stapje we willen doen om mee te helpen. Door te praten hoor je het verhaal van een mens, waardoor je hem of haar beter begrijpt. Als je dit doet door te luisteren in plaats van heftig te discussiëren schuif je minder makkelijk de schuld op een ander af. Concreet gezegd wil ons groepje niet schromen (onbekende) mensen aan te spreken, te lachen en goedemorgen te zeggen. Ook lijkt een ‘running dinner’ ons een leuk idee. In je straat eet je dan het voorgerecht bij de een thuis, het hoofdgerecht bij de ander enzovoorts. Zo zie je ook eens hoe iemand woont. De man met de wandelschoenen wil graag een ‘Groen in de Stad’ (GidS) wandeling organiseren, zin om mee te lopen?
 
Ik mag het gesprek afsluiten met een anekdote. Die ochtend ging er een vrouwtje naast me zitten in de bus. Ze groette vriendelijk goedendag: ‘‘Wat een vies weer buiten hè, brrr koud.’’ Vervolgens boog ze naar me toe: ‘‘Maar de regen is van iedereen, daarin zijn we allemaal gelijk.’’